گل و گیاه

آموزش نگهدای از زاموفیلیا | تکثیر ، تغذیه ، آبیاری و …

ZZ Plant or Zamioculcas Zamiifolia

سلاممم خدمت تمامی همراهان همیشگی زرین بانو ، در این پست از بخش نگهداری از گیاهان زرین بانو میخوام در مورد یک گیاه شیک و مجلسی که طرفدار زیادی هم داره براتون بنویسم . گیاه بسیار زیبای زاموفیلیا .

نگهداری از زاموفیلیا

زاموفیلیا با نام کامل Zamioculcas zamiifolia که به صورت عمومی به نام ZZ Plant هم شناخته میشود ، گیاهی بسیار مقاوم می باشد که محل اصلی رشد آن جنوب شرقی آفریقا می باشد. این گیاه دارای ریشه های غده ای شکل هست و به همین دلیل آبیاری در اون از اهمیت بسیار بالایی برخورداره .

انواع زاموفیلیا :

زاموفیلیا در بازار داخلی کشور به دو نوع معمول پیدا میشه که اصطلاحا بهش میگم زامی سبز و زامی سیاه ! زاموفیلیا سیاه برگ ها و ساقه ی تیره رنگی داره و قیمت اون بالاتر از نمونه ی سبز رنگ هست .

زاموفیلیا سیاه

یکی دیگه از نمونه هایی که کمیاب هست و بالطبع قیمت بالایی داره ، زاموفیلیا ابلغ هست که برگ های اون به رنگ سبز هست که رگه هایی هم از رنگ سفید داخلش دیده میشه .

زاموفیلیا ابلق

سمی بودن زاموفیلیا :

زاموفیلیا از خانواده ی گیاهان گل شیپوری یا Araceae محسوب میشه که بیشترشون جزو گیاهان سمی محصوب میشن مثل دیفن باخیا که بسیار سمی هست ! زاموفیلیا هم تمامی قسمت هاش شامل برگ ، ساقه ، غده ریشه ، شیره تمامی قسمت ها و همینطور گلهاش برای انسان و حیوان سمی محصوب میشه.

گل زاموفیلیا

از علائم مسمویت اون میشه به خارش در بدن ، ایجاد قرمزی در نواحی مختلف و مشکلات گوارشی اشاره کرد که در اولین فرصت باید در صورت بلع باید به پزشک مراجعه بشه .

شرایط نگهداری زاموفیلیا :

یکی از خصوصیت هایی که باعث شده این گیاه خیلی معروف بشه و تو همه ی خونه ها هم به وفور پیدا بشه، نگهداری بسیار آسان اون هست . گیاه شرایط نگهداری آسانی داره و اگر اون شرایط رو به خوبی رعایت کنید میتونه تا سالها همراه شما بمونه و کلی هم ازش بچه بگیرید .

رفتار کلی گیاه شبیه رفتار ساکیولنت ها و کاکتوس ها هست. آبیاری کمی نیاز داره و کمتر با بیماری ها مواجه میشه . در ادامه شرایط کلی نگهداری رو اشاره میکنم و از اون مهمتر نکاتی رو برای نگهداری مناسب گیاه خواهم گفت.

نور مناسب :

گیاه امکان رشد در نور کم رو هم داره . ولی مکانی روشن بخصوص در نزدیکی های پنجره که نور مستقیم بهش نخوره و نوری که فیلتر شده هست دریافت کنه، سبب بهبود شرایط گیاه و سرزندگی اون خواهد شد. در این صورت قطر ساقه های گیاه افزایش پیدا کرده و برگ ها به شکل درخشان تری رشد میکنند.

اما اگر نور کم باشه هم گیاه قادر به رشد خواهد بود ولی برگ ها نازکتر میشن و قطر ساقه نیز کاهش پیدا میکنه.

نکته : اگه دیدید که نور کمه و ساقه همینجوری داره میره بالا حتما نور محیطی گیاه رو افزایش بدید . این نوع رشد اسمش رشد علفی هست و ناشی از نور بسیار کم هست . در صورت عدم امکان تهیه نور طبیعی میتونید با استفاده از آباژور یا هر وسیله ی دیگه ای نور مصنوعی براش درس کنید .
نکته : در نمونه های ابلق ، اگه گیاه در مقابل نور شدید قرار بگیره امکان از دست رفتن ابلقی برگ ها و کم رنگ شدن رنگ های گیاه ابلق وجود داره.

بهترین نور برای راموفیلیا ، قرار داشتن در کنار پنجره هست به صورتی که افتاب ابتدای روز یا انتهای روز رو به مدت 3 4 ساعت دریافت کنه .

آبیاری راموفیلیا :

آبیاری در این گیاه اهمیت بسیار بالایی داره و عدم توجه به اون سبب از بین رفتن حتمی گیاه خواهد شد. همینجوری نمیشه گفت که مثلا به گیاه هفته ای یکبار آب بدید . میزان آبی که باید به گیاه بدید بستگی به شرایط محیطی و جنس خاکی داره که استفاده میکنید .

آبیاری زاموفیلیا

مهم این هست که 70 درصد خاک گیاه باید در زمان آبیاری خشک بشه . برای همین در تابستان با درنظر گرفتن اینکه محیط نگهداری گرم هست و گیاه نور خورشید رو دریافت میکنه ، پیشنهاد میشه که هفته ای یکبار آبیاری کنید.

قبل از آبیاری قشنگ انگشت خودتون رو بکنید تو خاک و ببینید که خاک خشک هست یا خیر ، اگه خاکش خشک نبود اصلا بهش آب ندید 2 بند انگشت بسته به اندازه گلدان باید خشک بشه حداقل .

نکته : اگه محیط شرایط گرمای مناسبی نداشته باشه، ممکنه نیاز به آبیاری 2 هفته یکبار باشه ! اصراری به آبیاری زیاد نداشته باید .
نکته 2 : اگه همیشه هفته ای یکبار آب میدادید و الان متوجه شدید که در همون شرایط ، خاک خشک نمیشه حتما ریشه گیاه رو بررسی کنید .
نکته 3 : آبیاری رابطه ی مستقیمی هم با اندازه ی گلدان داره. اگه گلدان زیادی بزرگ باشه ، زمان بیشتری طول میکشه که خاک گلدان خشک بشه !

برای آبیاری زاموفیلیا در زمستان ، دقت کنید که خاک در اون تایم هم باید کامل خشک بشه و

رطوبت مورد نیاز زوموفیلیا :

گیاه علاقه ی زیادی به رطوبت نداره ولی داشتن یک محیط با رطوبت 50 درجه ای میتونه در رشد مناسبتر و سرزنده تر گیاه تاثیر خوبی بزاره . بهتره برای اینکار یک ظرف آب پر کنید و کنار گیاه بزارید ، یا گیاه رو در کنار گلهای اپارتمانی دیگه نگهداری کنید .

رطوبت برای زاموفیلیا

نکته : بهتره برای این گیاه از حالت جزیره ای استفاده نکنید . جزیره ای کردن شرایطی هست که زیر گلدانی رو پر اب میکنن و روش سنگریزه میریزن . ولی این مورد با توجه به غده ای بودن ریشه برای زاموفیلیا خوب نیست . بهتره رطوبت رو از برگ هاش جذب کنه .

میتونید هفته ای یک بار بعد از ظهر ها که افتاب رفت ، با ابی که یکی دو روز نگهداشتید ، گیاه رو آبپاشی کنید .

تذکر : گیاه رو با آب سرد یا آب گرم اسپری نکنید ! این کار باعث خنک شدن یا گرم شدنش نمیشه فقط بهش شوک وارد میشه !

دمای مناسب برای زاموفیلیا :

گیاه به دمایی در محدوده ی 15 تا 30 درجه علاقه داره . در این محدوده گیاه رشد مناسبتری خواهد داشت. سعی کنید در فصل زمستان دما پایینتر از 15 درجه نباشه و در فصل تابستان هم بخصوص در ظهر ، گیاه در معرف نور آفتاب قرار نگیره .

تذکر : گیاه به هیچ وجه در مقابل باد کولر قرار نداشته باشه.
نکته : در فصل زمستان اجازه ندید که دما خیلی پایین بیاد و همینطور دما رو در این فصل خیلی بالا هم نگه ندارید که گیاه بتونه به خواب بره . خواب رفتن گیاه سبب رشد مناسبتر اون در فصل بهار خواهد شد.

خاک مناسب :

خاک مناسب در رشد این گیاه خیلی تاثیر گذاره . گاها دیده شده که کاربر از خاک باغچه و خاک برگ به میزان زیاد برای این گیاه استفاده کرده و در مدت کوتاهی شاهد اسیب به ریشه و از بین رفتن گیاه شده ! پس توجه ویژه ای به خاک این گیاه داشته باشید .

بهترین خاک برای این گیاه، یک خاک سبک هست که آب رو خیلی زود از خودش رد نکنه و برای مدت زیادی آب رو نگه نداره .

خاک مناسب برای زاموفیلیا

خاک مناسب برای زاموفیلیا تقریبا همون خاک کاکتوس هست .

بیشتر بخوانیم : برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد خاک کاکتوس پست مقابل را مطالعه کنید : بهترین خاک برای کاکتوس

این خاک مخلوطی از ماسه شسته شده (50 درصد) + سنگ ریزه (20درصد ) + پیتماس (20درصد)+ورمی کومپوست (10 درصد) + و مقداری زغال .

این ترکیب تخلیه آب رو با سرعت خیلی بالایی انجام میده و مواد مغذی مناسبی رو هم در اختیار گیاه قرار خواهد گذاشت.

نکته : بعضی از افراد از پرلیت به جای سنگ ریزه استفاده میکنن که امکان پذیر هست. ولی به این نکته توجه کنید که چون پرلیت آب رو در خودش نگه میداره ، کمی زمان خشک شدن خاک افزایش پیدا خواهد کرد. اگه محیطی که در اون زندگی میکنید رطوبت بالایی داره ، مثلا شمال کشور هست، بهتره از پرلیت استفاده نکنید . اونچه که داخل گلخونه استفاده میشه رو با شرایط خونه ی خودتون یکسان در نظر نگیرید ! گلخونه ها شرایط کنترل دما و رطوبت بسیار خوبی دارن و شرایط نگهداریشون با خونه خیلی فرق داره.
نکته : از ورمیکولیت هم میشه به جای پرلیت استفاده کرد، ورمیکولیت آب بیشتری نسبت به پرلیت در خودش حفظ میکنه.

کود مناسب برای زاموفیلیا :

تغذیه برای هر گیاهی نیاز هست . برای این گیاه هم در فصل رشد ، یعنی بهار و تابستان از کود می تونید استفاده کنید . بهتره کود دهی به صورت منظمی انجام بگیره . بدین ترتیب که ابتدای ماه کود پتاس بالا مثل 3 11 38 بدید بهش . در میانه ی ماه کود 20 20 20 بدید بهش . اینجوری هم شرایط رشد برگ مهیا شده و هم شرایط تقویت گیاه .

اگه 3 11 38 پیدا نکردید از کود گلدهی 12 12 36 هم میشه استفاده کرد .

نکته : پیشنهاد میکنم حتما هر 3 ماه یکبار (یکبار بهار و یکبار تابستان) از هیومیک اسید برای این گل استفاده کنید . هیومیک اسید میتونه در جذب بهتر مواد غذایی و افزایش کیفیت خاک بسیار مناسب باشه .
توجه : پیشنهاد من اینه که از کودهای مایع بدون نام و نشان استفاده نکنید . کودهای کوچیکی که فقط یه اسم زده روش و هیچ اطلاعاتی از مواد داخل کود نداره میتونه برای گیاه خطرناک هم باشه . بعضی از کودهای مایع همچون کود بیوبیست که شرکت سازنده و بروشور کامل مشخصات داره بسیار هم مفید هستن ولی اونایی که نام و نشانی ندارن و فقط یه عکس چسپونده روشون نه تنها مفید نیستن کلیم خطرناکن !
نکته : کوددهی بسته به نوع کود هم میشه به صورت ابیاری داد و هم محلول پاشی. محلول پاشی یه ایرادی داره اونم اینه که وقتی رو برگ میزنید چون رنگی هست حالت لکه ای ایجاد میکنه که یکم بعد خودش میره . یه حسن هم داره اونم اینه که مصرفش نصف مصرف به صورت آبیاری هست !
نکته : برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد کودهای NPK روی لینک مقابل کلیک کنید : کود ان پی کی چیست و چه کاربردی دارد ؟

تعویض گلدان :

تعویض گلدان بهتره در ابتدای فصل بهار به صورت سالانه و یا دو سال یکبار اتفاق بیفته . مهم اینه که اگه دیدید که ریشه از زیر گلدون زده بیرون گلدون رو عوض کنید .

تعویض گلدان زاموفیلیا

در تعویض گلدون چند نکته ی مهم وجود داره :

  • گلدون جدید خیلی از گلدون قدیمی بزرگتر نباشه . حداکثر 2 سایز بزرگ باشه . یعنی اگه گلدون کنونیش ، قطر دهانش 10 سانتیمتر هست ، گلدون جدید 14 باشه (12 سانت هم داریم) . برندارید برای زیبایی گیاه رو بکنید تو یه گلدون استوانه ای بزرگ 20 سانتی ! این گیاه خیلی زود خراب میشه چون رطوبت خاکی که باید ریشه جذب کنه بیش از حد خواهد بود و خاک همیشه خیسه !
  • کف گلدون از لیکای درشت یا سنگ ریزه ی درشت استفاده کنید . مقداری بریزید تا وقتی اب دادید حالت باتلاقی ایجاد نشه و زهکشی مناسب باشه .
  • وقتی گیاه رو از گلدون قدیمی خارج کردید ، پس از ریختن لیکا یا سنگریزه به کف گلدان ، مقداری خاک که اماده کردید بریزید، بعد گل رو بزارید و دورو برش رو خاک پر کنید .
  • پس از تعویض گلدان بلافاصله ابیاری نکنید . ممکنه ریشه ها اسیب دیده باشن ، صبر کنید تا ریشه ها خودشون رو پیدا کنن. یه روز صبر کنید و فرداش گیاه رو ابیاری کنید .
تذکر : غده های گیاه بسیار حساس هستن ، سعی کنید آسیبی بهشون وارد نشه .
ریشه های زاموفیلیا
ریشه های زاموفیلیا

 

نکته 1 : گیاه اگه گلدون رو پر کنه ، برگ ها بهتر رشد میکنن . پس سریع اقدام به تعویض گلدون نکنید ، اجازه بدید ریشه از زیر بزنه بیرون بعد
نکته 2 : زمانی که گلدون رو عوض میکنید ، حتما نیاز نیست که گلدون بزرگتر انتخاب کنید ! چک کنید اگه ریشه هنوز اون گلدون رو پر نکرده باشه فقط خاکش رو عوض کنید . تعویض خاک در بهبود رشد گیاه بسیار موثر هست .

تکثیر زاموفیلیا :

دو روش برای تکثیر این گیاه وجود داره ، یکی جدا کردن غده ها از ریشه است و دیگری ریشه دار کردن برگ هست .

جدا کردن غده : اگه غده رو از ریشه جدا کنید ، حتما جایی که جدا کردید قارچ کش بزنید و به غذه ی جدا شده هم قارچ کش بزنید . بعد غده رو داخل خاک که همون خاک مخصوص کاکتوس هست بزارید و 1 روز اب ندید . روز بعد اب بدید بشه .

نکته : این مورد به دلیل امکان قارچی شدن گیاه اصلی و رزوم فقط برای افراد باتجربه و کلا اونایی که اگه گل خراب شد غصه نمیخورن مناسب هست :دی

قطع ساقه ها : یکی دیگر از روش ها ، قطع و ریشه دار کردن ساقه هست . در این روش شما با یک تیر دو نشان میزنید ! اول اینکه با قطع ساقه ، گیاه سعی خواهد کرد ساقه ی جدیدی بزنه . دوم اینکه ساقه ی جدا شده رو میتونید داخل مخلوطی از پرلیت و کوکوپیت بزارید و منتظر بشید تا ریشه دار بشه . در این روش حتما یک نایلون روی گلدان بزنید . پیشنهاد میشه که ساقه های بزرگ رو یک جا داخل خاک نکنید و اونها رو تکه تکه کنید و بزارید داخل خاک . بهتره اندازه ی هر تکه حداقل 10 سانت باشه .

جدا کردن برگ ها و کاشت برگ زاموفیلیا : این روش ساده ترین و به نوعی مرسوم ترین روش هست . در این روش برگ ها را به آرومی و با استفاده از یک کارد یا هر وسیله ای که ضدعفونی کردید برش بدید .

نکته : برای ضدعفونیش ، الکل نزنید ها !! یا باید قارچ کش بزنید یا بگیرید روی آتیش که گرما بخوره .

پس از جدا کردن ، برگ ها رو تا نصفه بکنید تو مخلوط خاک پرلیت و کوکوپیت . همچنین برخی از تولید کنندگان کامل میکنن تو پرلیت . بعد از قرار دادن برگ داخل پرلیت ، روی گلدون رو با یک نایلون بگیرید ، تعدادی نقطه کوچیک روی نایلون ایجاد کنید و بزارید یه گوشه . هدف از این کار مهیا کردن رطوبت برای گیاه هست . هر از گاهی وقتی دیدید که خاک یا پرلیت خشک شده بهش آب هم بدید و مجددا سرش رو ببندید . (نمیشه گفت دقیقا چند روز یبار چون به شرایط محیط نگهداری بستگی داره)

نکته : برای آشنایی بیشتر با انواع خاک های گل کاری روی لینک مقابل کلیک کنید : انواع خاک مناسب برای گل کاری
نکته : تولید غده ی گیاه و تولید ساقه ممکن هست 3 ، 6 یا 9 ماه هم زمان ببره باید صبور باشید . یکی از مهمترین دلایل گرون بودن گیاه هم همین هست که سریع قابل تکثیر نیست و باید صبور بود .
نکته : ممکنه در زمان تولید ساقه ، برگ کم کم زرد بشه ، ولی در این حالت هم مشکلی نیست چون غذه خودش ایجاد خواهد شد.

فیلم آموزش تکثیر زاموفیلیا از طریق کاشت برگ :

در فیلم زیر به صورت کامل روش های تکثیر نمایش داده شده است . (فیلم از vanoshee_ )


جلوگیری از بیماری ها در زاموفیلیا :

به طور کلی اگر میخواید گیاهاتون سرحال باشن و کمتر به مشکل بخورن باید چند نکته رو بسیار توجه کنید :

  • آبیاری نباید بیش از حد باشه
  • آبیاری نباید کم باشه ، کم بودن باعث میشه گیاه از آب موجود در ساقه ها استفاده کنه و کم کم ضعیف میشه و از بین میره . ( آبیاری رو در بالا توضیح دادم ، عرض یک ماه دقیق میتونید پیدا کنید که گل شما کی آب میخواد. خاک که 70 درصد خشک شد آب بدید.)
  • گیاه رو در ابتدای هر فصل با قارچ کش ، سمپاشی کنید .  ( از قارچ کش مانکوزب برای اسپری روی گیاه و کاربندازیوم برای یک بار ابیاری در ابتدای فصل استفاده کنید)
  • گیاه ها ، همشون ، نیاز به تغذیه دارن ، شاید بشه گفت که فقط 20 درصد این تغذیه رو از خاک دریافت میکنن ، باقی رو باید بهشون کود بدید . ابدا به این فکر نکنید که بدون کود هم عالی رشد میکنه ، اون گیاهی که بدون کود عالی رشد کرده ، اگه الان کود بگیره ، شگفت زدتون میکنه !
  • گیاه ها رو زیاد جابجا نکنید ! گیاه هر بار که جای عوض میشه وارد شک میشه و طول میکشه تا از اون شک در بیاد.
  • از خاک های اماده استفاده نکنید ، چون مشخص نیست توش چی ریختن !

بیماری های زاموفیلیا :

زاموفیلیا به دلیل خاصیت سمی بودنش ، خیلی کم عافت و بیماری میگیره . ولی نگهداری نامناسب میتونه گیاه رو دچار مشکلاتی بکنه :

برگ زرد میشه : آبیاری یا زیاد هست یا کم ! آبیاری رو تنظیم کنید .

برگ های پایینی زرد میشوند : مشکلی نداره ، گیاه سنش داره میره بالا و برگ های پایینی میریزه

برگ قهوه ای میشه : از آبیاری زیاد هست آبیاری رو کاهش بدید .

برگ سیاه میشه : چک کنید که وقتی اب میدید به گیاه ، سریع آب از خاک رد میشه . زیر گلدان سوراخ به اندازه ی کافی وجود داشته باشه . در این موقعیت حتما گیاه رو با قارچ کش مانکوزب سمپاشی کنید .

نوک برگ ها سوخته : دو حالت داره ، یا محیط بیش از حد خشکه ، یا گیاه در معرض نور مستقیم آفتاب قرار گرفته مخصوص سرظهری . اگه مورد دوم هست گیاه رو سرظهر در مجاورت افتاب قرار ندید ، اگه مورد اول است هفته ای یکبار آب پاشی کنید روی گیاه .

#مجله ی خانوادگی زرین بانو
#بخش سلامت
#سایتی_برای_خانواده_ایرانی

امتیاز شما

لیلا اسدی

لیلااسدی هستم. کارشناسی ارشد مدیریت دولتی خوندم. به دلیل علاقه ای که به آشپزی داشتم در فروردین ۹۸ سایت زرین بانو رو راه اندازی کردم و در این مدت سعی کرده ام با ارائه ی مطالب جذاب و آموزش های تجربی، لحظاتی مفید و سرگرم کننده برای بازدیدکنندگان عزیز زرین بانو رقم بزنم.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا